Chester Carlson ''fotokopi''yi icat etti

Chester Carlson ''fotokopi''yi icat etti

Chester Carlson ''fotokopi''yi icat etti

TARİHTE BUGÜN / 22 EKİM

1600: Osmanlı ordusu, Macaristan'ın Kanije Kalesi'ni fethetti. Satırcı Mehmed Paşa iki yıldır hiçbir askeri başarı kazanamamıştı. Bu süre içinde bazı Osmanlı kaleleri Avusturyalıların eline geçmişti. Mehmed Paşa'nın idamı üzerine, Sadrazam Damat İbrahim Paşa ordunun başına geçti ve Belgrad'a geldi. Bu sırada Avusturya barış istemişti.  Avusturyalılar daha önce geri aldıkları Eğri'yi ve Hatvan'ı vermeyi önerdiler. Bu öneriye karşılık, Osmanlı temsilcileri Estergon, Neograd, Vürek ve Yanıkkale'yi istediler. Antlaşma yapılamadı. Belgrad'da kışı geçiren Damat İbrahim Paşa, Kanije Kalesi'ni kuşatıp sıkıştırmaya başladı. Kuşatma devam ederken, kale içindeki Osmanlı esirler canlarını feda etmek pahasına havaya uçurdukları barut deposu kalenin harap olmasına yol açtı. Ancak yine de teslim olmayan Kanije Kalesi'nin yardımına bu seferde Philippe Emmanuel komutasındaki 20.000 kişilik bir ordu geldi. İki ateş arasında kalan Osmanlı ordusu savaşmaya devam etti. Yardıma gelen düşman ordusunun geri çekilmesi üzerine, 40 gün süren bir kuşatmadan sonra Kanije teslim oldu.


1797: Fransız baloncu Andre-Jacques Garrerin, ilk paraşüt uçuşunu, 3 bin feet’ten başarıyla gerçekleştirdi.
 
1919: Amasya'da, Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümetinin Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında ''Amasya Protokolü'' imzalandı. Osmanlı’nın içine düştüğü durumdan kurtarılması adına Anadolu’daki mücadeleyi desteklediği bilinen Padişah ve Hükümet, bu konuda sonuna kadar Milli mücadele ile ilişkide olmuş ve ortak kararlar almıştı. Bunlardan biri ve en önemlisi de Amasya Protokolü olup bu protokoldende anlaşılacağı üzere Anadolu’daki mücadele Vahdettin’in emri üzere ve İstanbul Hükümeti’ne bağlı olarak sürdürülmüştür. Daha sonra insiyatifi ele alan Mustafa Kemal Osmanlı yönetimini tanımamış ve kendi yönetimini ilan etmişti.

1937: Tunceli, Dersim bölgesinde 21 Mart gecesi başlayan ayaklanma bastırıldı. Dört yıl için çıkarılan Tunceli'nin İdaresi Hakkında Kanun, çeşitli eklerle 1947'ye kadar sürdü. Dersim’in ismi yasaklanmış ve Tunceli diye değiştirilmişti. Dersim isyanını büyük bir güç ve şiddet kullanarak bastıran Devlet, 13000 insanı katletmiş ve 12000 kişiyi de zorunlu göçe tabi tutmuştu. Dersim, yeni adıyla Tunceli uzun yıllar olağanüstü kanun ve yöntemlerle idare edilmiş ve bu süreç içerisinde tüm şehir ve civarı adeta bir esir kampına dönüştürülmüştü. Bu uygulamaların halk üzerindeki etkisi derin ve silinmez olmuş, rejimin yaptıkları halklar arasında kin ve nefret tohumları ekilmesine sebep olmuştu.
 
1938: Chester Carlson ''fotokopi''yi icat etti. Chester F. Carlson 1906 yılında doğduğunda karbon kağıdı ya da ozalit gibi çeşitli çoğaltma yöntemleri icat edilmişti. 1938'te George C. Beidler Rektigraf adlı ilk fotokopi makinesini icat etti, ama bu işlem aslında belgelerin baskısını yapmaktan ibaretti ve tutulmadı. 1903'de Carlson elektron fotoğrafçılığı adını verdiği yöntemi bulana dek belgeler elektrostatik olarak çoğaltılamıyordu. New York Halk Kütüphanesi'nde araştırma yaparken Paul Selenyi'nin çeşitli maddelerin elektrik iletkenliğinin ışığa bağlı olarak değiştiğine dair ilkesini keşfetti. Selenyi'nin ilkesini, kopyalamaya uyarladı ve bu değişken iletkenliği, kopya edilecek belgenin sabit bir gölgesine dönüştürmek üzerine deneyler yaptı. 8 Eylül 1938'de elektron fotoğrafçılığı için patent başvurusunu yaptı ve ertesi ay bu süreci başarıyla uygulayarak yaptığı deneyin tarihini ve yerini cam bir levhadan mumlu kağıdın üzerine geçirdi. Carlson, 20 şirketin kapısını çaldıysa da buluşuyla ilgilenen çıkmadı; ama 1944'te Columbus'taki Battelle Memorial Enstitüsü , bir telif hakkı sözleşmesi altında, fikri geliştirmek için çalışmasını kabul etti.

1947: ABD yardımının ilk partisi İskenderun Limanı'na geldi. İlk malzemelerle İstanbul-Ankara karayolunun yapımına başlanacağı açıklandı.  

1953: Laos Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.Laos,Güneydoğu Asya'da,
Tayland'ın kuzeydoğusunda, Vietnam'ın batısında yer alan bir ülkedir. Başkenti Vientiane'dir. Luang Prabang, Savannakhet ve Pakse diğer büyük şehirleridir. Resmi adı Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti olan Laos, tek partili, sosyalist bir diktatörlük olarak yönetilir.
 
1962: ABD Başkanı John F. Kennedy, Küba'da Sovyet füzeleri olduğunu açıkladı; Amerikan donanması Küba'yı ablukaya aldı. Füze krizi dünyayı nükleer savaş tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
 
1964: Jean-Paul Sartre Nobel Edebiyat Ödülünü kazandı ama ödülü geri çevirdi. Sartre dünya entelektüelleri arasında bir nebze oluşmuş saygınlığını, Nobel isimli masonik rüşvetin kurbanı edecek kadar aptallaşmadığını kanıtlamış oluyordu.

1972: THY'nin Truva uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Bir gün sonra yolcuları serbest bırakan 4 hava korsanı Bulgaristan'a iltica etti.
 
1975: Türkiye'nin Viyana Büyükelçisi Daniş Tunalıgil, Ermeni militanların düzenlediği suikast sonucu öldürüldü. Ermeni Asala örgütü, bu yıllarda özellikle Avrupa’da Türkiye’li diplomatlara karşı saldırılarını artırmıştı.
 
1983: Batı Almanya ve Fransa'da 1 milyon 500 bin kişi nükleer karşıtı protesto gösterisi yaptı.
 
1988: Eski Diyarbakır Askeri Cezaevi İç güvenlik Komutanı Binbaşı Esat Oktay Yıldıran İstanbul'da öldürüldü.  12 Eylül cuntasının Diyarbakır Cezaevi’nde uyguladığı insanlık dışı sistematik işkencelerinin sembol ismi haline gelen Cezaevi Komutanı Yıldıran’ın, burada mahkumlara yaptığı işkenceler yıllar sonra da olsa yüzlerce tanığın ifadeleri ile gün yüzüne çıkmıştır. Anlatılan inanılmaz vahşet tüm duyanların kanını donduracak nitelikte ve eşine az rastlanır türden işkencelerdir. Birçok kitaba konu olan ve bazı filmlerde yer alan 12 Eylül sonrası Diyarbakır Cezavinde yaşananlar şu sıra yargıya taşınması yolunda bir takım fikirlere muhatap olmaktadır.
 
1993: Diyarbakır'ın Lice ilçesine saldıran PKK’lılar çıkan çatışmada Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral Bahtiyar Aydın öldü. İlçede sokağa çıkma yasağı ilan edildi.

1993: Siirt’in Baykan ilçesine bağlı Derince Köyü'nü basan PKK'lı militanlar, 9'u kadın, 13'ü çocuk 22 kişiyi katlettiler, 8 kişi ise yaralı olarak kurtuldu.

2005: YÖK Başkanı Teziç ve Başkanvekili prof. Dr. Aybar Ertepınar, Üniversitelerarası Kurul Başkanı ve 9 Eylül üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emin Alıcı ile Van Yüzüncü yıl Rektör Yardımcısı Aysel Yüksel Rektör Aşkın'ı tutuklu bulunduğu M tipi Kapalı Cezaevi'nde ziyaret etti. Rektörler Komitesi de Van'da toplandı. Tarihi eser kaçakçılığı ile suçlanan ve henüz beraat etmemiş olan Aşkın laikçi kimliği ile ön plana çıkmış ve sivrilmişti. Rektörler’in Van’da toplantı yapmaları hem bir gövde gösterisi hem de Ak Parti hükümetine karşı geliştirdikleri bir meydan okuma olarak algılandı.