Tarihte bugü - 16 Eylül / Ertuğrul fırkateyni battı 540 denizci öldü

Tarihte bugü - 16 Eylül / Ertuğrul fırkateyni battı 540 denizci öldü

TARİHTE BUGÜN / 16 EYLÜL


1598 - Kore donanması Japon donanması karşısında Myong-Yang'da zafer kazandı. Bu sonuç Japonlar karşısında tarih boyunca pek varlık gösteremeyen Kore için önemli bir zaferdi.

 

 1810 - Meksika'da Grito de Dolores liderliğinde İspanyol sömürüsüne karşı ayaklanma başladı.


1873 - Fransa'daki Alman işgali son buldu.

 

1890 -  II. Abdülhamid'in dostluk amacıyla Japonya'ya gönderdiği Ertuğrul Firkateyni, dönüş yolunda, Funakora kıyılarında fırtınaya tutuldu; gemi kayalara çarparak parçalandı. 540 denizci öldü, 6 subay ve 63 er kurtuldu. II. Abdülhamid, 1887 yılında Japonya İmparatorunun yeğeninin bir savaş gemisiyle İstanbul'u ziyaret etmesinin ardından Japonya’ya bir heyet gönderilerek iade-i ziyaret yapılmasını emretmişti. Gemi, II. Abdülhamid’den Japon İmparatoruna mücevherli imtiyaz nişanı ve diğer hediyeleri götürecekti.
Padişahın isteği üzerine donanmanın en güzel gemisi bu iş için tahsis edildi.Ancak bazı uzmanlar bu geminin çürük olduğunu ve bu seferi tamamlayamayacağı yönündeki raporlara ragmen Ertuğrul Fırkateyni, Temmuz 1889’da İstanbul’dan yola çıktı. İlk arızasını suveyş kanalında yaptı ve Güzergâhı boyunca çeşitli limanlara uğrayarak seyahat ediyordu. Fırkateyn, Singapur’a vardığında kafile başkanı Albay Osman Bey Amiralliğe terfi ettirildi. Kafile, uğradığı ülkelerin halkları ve Müslümanlar tarafından görkemli sevgi gösterileriyle karşılanıyor, gemiyi kimi zaman binlerce kişiden oluşan gruplar ziyaret ediyordu. Gemi, 11 ay sonra 7 Haziran 1890 tarihinde Japonya’nın Yokohama Limanı'na vardı.
Japon İmparatoru, Osmanlı amiralini ve heyetini görkemli bir şekilde karşıladı. Şehir halkı Osmanlı amiralinin saray arabası ile İmparatorun yanına gidişini sevgi gösterileriyle takip etti.
Ertuğrul Fırkateyni, Japon sularında kaldığı üç ay boyunca etrafındaki binlerce Japon kayığına 50 kişilik bandosuyla konserler verdi. Nihayet geri dönüş yolculuğu için hazırlıklar tamamlandı. Yola çıkılacağı gün Japon Deniz Kuvvetlerinin tayfun uyarısına rağmen, Ertuğrul Fırkateyni planlandığı gibi 15 Eylül 1890 tarihinde Yokohama Limanı’ndan ayrıldı. Kuşimoto açıklarında tayfuna yakalanan Ertuğrul Fırkateyni 16 Eylül 1890’da kayalara çarparak battı. Kazadan sadece 69 denizci kurtulabildi, Amiral Osman Bey de dahil diğer mürettebat hayatını kaybetti.

1924—Gürcistan Sovyet Cumhuriyeti'nde komünizme karşı başlatılan ayaklanma sert ve kanlı bir biçimde bastırıldı.

1935 - Sümerbank Kayseri Bez Fabrikası açıldı. Cumhuriyet döneminde sanayi hareketini başlatan ilk tesis olan fabrika, Sovyetler Birliği'nden alınan 8.5 milyon TL krediyle kurulmuştu. Batılılaşmayı yaşam tarzı ve kültür alanıyla sınırlı tutan yeni rejim 15 yıl boyunca kılık kıyafet ve şapka kanunu, latin alfabenin kabulü, tekke ve medreselerin kapatılması, ezanın türkçe okunması gibi yozlaştırma ve dönüştürme atılımlarıyla uğraşmış ekonomi ve sanayi alanında ise hiçbir adım atmamıştı.

1938 Bulgaristan'daki Türk okullarında öğretimin yeni Türk harfleriyle yapılmasına karar verildi.

1941 - II. Dünya Savaşı'nda Alman Kuvvetleri'nin Kiev ve civarındaki kuşatması tamamlandı.

1950 Türkiye'nin, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatına (NATO) girme başvurusu reddedildi. Türkiye henüz ABD’ye olan sadakatini ispat etmemiş ve Türkiye’den daha fazla fedakarlık beklendiği imasında bulunulmuştu.

1953 Kore’de esir düşen Türk askerlerinin ilk kafilesi yurda döndü.

1959—Süleyman Hilmi Tunahan Hazretleri vefat etti. Osmanlı Devleti'nin son devrinde yetişmiş kadılık ve dersiamlık rütbelerine sahip büyük İslam alimi, Kur'an muallimi ve vaiz. 1924 yılında Süleyman Hilmi Tunahan Hazretleri, Kur'an-ı Kerim okutmak için İstanbul'da Osmanlı sisteminde Medrese adı verilen özel okulunda kendi geliştirdiği eğitim sistemi ile çok sayıda öğrenci okuttu. İslam’ın bütün eğitim kurumlarının kapatıldığı ve din öğreniminin yasaklandığı Cumhuriyet devrinde olağanüstü bir gayret ve himmetle canını tehlikeye atarak birçok talebe okuttu. Bu istibdat döneminde tüm derslerini gizli mekanlarda ve bulduğu pratik tekniklerle verdi.
Süleyman Efendi Hazretleri İslam’ı öğretmek için devrin en önemli 500 alimini toplamış onlara dinin devamının kendi ellerinde olduğunu her birinin 2 öğrenci yetiştirmesi halinde 2 nesil daha dinin unutmayacağını anlatmıştır. Aynı toplantı sonunda resmi makamlara gönderdiği bir telgrafta "Biz isim ve imzaları bulunan dersiamlar hiçbir ücret talep etmeden Müslüman çocuklarından arzu edenlere din dersi vermeye hazırız" diyerek izin istemiş ancak resmi makamların "Memlekette Tevhid-i Tedrisat Kanunu yürürlüktedir. Hilafına hareket şiddetle ceza-i müstelzimdir" cevabı üzerine kendisi ve birkaç dersiam dışında tamamı geri adım atmıştır. Okutmaya talebe bulamayıp kendi kızlarını okutarak başlamış,daha sonra birer ikişer talebeleri artmıştır. Kur'an-ı Kerim dersleri gizlilik içinde, izbe ve soğuk mekânlarda şehir içi taksi yolculuklarında, tren kompartımanlarında yürütülmüştür. Daha 30 yaşındayken profesör unvanı alan Süleyman Hilmi Tunahan, aynı zamanda hukuk fakültesini yüksek dereceyle biritirmiştir. Çok sayıda Kur’an kursu hocası, vaiz ve müftü yetiştirmiştir. Tunahan’ın en önemli eseri Kur’an–ı Kerim okumayı kısa zamanda öğreten “Elif Cüzü”dür. Kendisi kitap yazmaktan çok kitapları yaşayacak ayaklı kitap yetiştirmeyi uygun görmüştür.


1961: 27 Mayıs cuntasının idama mahkum ettiği Eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan hakkında verilen ölüm cezaları İmralı Adası'nda infaz edildi.

1969 - SEÇ adlı yolcu uçağı, oyuncak bir tabanca ile Sadi Toker tarafından Bulgaristan’ın Sofya kentine kaçırıldı.

1978 - İran'ın doğusundaki Tabas’da bir dakika süren 7.8 şiddetindeki depremde 25 bin kişi öldü, onbinlerce insan yaralandı ve evsiz kaldı. Depremler ülkesi İran’da her on yılda bir en az bir büyük deprem meydana gelmektedir.

1982—Siyonist İsrail destekli Hıristiyan Falanjistler Filistin’li mültecilerin barındığı ve Birleşmiş Milletler tarafından korunan Sabra ve Şatilla kamplarında tarihin en acımasız katliamlarından birini gerçekleştirdiler. Ariel Şaron komutasındaki İsrail ordusu “uluslararası sözleşme ile koruma altına alınmış” Sabra ve Şatilla kamplarını kuşatma altına alarak kamplardaki Filistinlilerin kaçmalarına engel oldu. Lübnanlı Falanjistler ise kendi denetimleri altındaki Sabra-Şatilla`da bulunan çocuk, kadın ve yaşlılardan oluşan kampın önce İsrail askerleri tarafından kuşatma altına alınmasına daha sonra ise İsrail yanlısı aşırı sağcı Hıristiyan Falanjist milisler tarafından kamp sakinlerinin katledilmesine göz yumdu.

Sabra ve Şatilla insanlık tarihinin şahit olduğu katliamların en vahşilerinden sadece biridir. Katliamlarda hayatını kaybedenlerin sayısı 3500 olarak ifade edilse de cesetlerin çoğunun toplu mezarlara gömülmüş olmasından ve parçalanmış cesetlerin yıkıntılar arasında kaybolmasından dolayı hiçbir zaman net bir sayıya ulaşılamadı. Ariel Şaron, 1982 yılında gerçekleştirdiği bu katliamın ardından  “Beyrut kasabı” olarak anılmaya başlandı.

Birçok kaynak, saldırılarda fosfor bombası kullanıldığını belirtirken katliam sırasında bölgede bulunan Dr. Emel Şama, “Bebekleri alevlerden kurtarabilmek için hemen su dolu kovalara koymak zorunda kaldım. Yarım saat sonra kovalardan çıkardığımda, vücutları hala yanıyordu. Hatta morgda bile için için yanmaya devam ediyorlardı.” diyerek, duruma daha da açıklık getirmişti.


1987 Ozon tabakasındaki delik tehlikeli olmaya başladı. Kanada, Montreal'de 70'den fazla ülke bir araya geldi. Toplantıda, Kloroflorokarbon gazının kullanımının 1999'a kadar yarıya indirilmesi anlaşması imzalandı.

1991: Sabah Gazetesinin, Turgut Özal'ın 1983 seçimlerini kazanmasının ardından, ABD'nin Ankara Büyükelçisi'ne yazdığı iddia edilen 'Şükran Mektubu'nu yayımlaması kamuoyunda büyük tepkiye neden oldu. Cumhurbaşkanı Özal, mektubun ve imzanın sahte olduğunu belirterek Sabah Gazetesi aleyhinde 'sahtekârlık' iddiası ile 5 milyar liralık tazminat davası açtı.

2002: Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Diyarbakır 3 No'lu DGM'nin AKP Genel Başkanı Erdoğan'ın adli sicil kaydının silinme isteminin reddine ilişkin kararını onadı.